Προσφυγική κρίση. Ανάγκη για μια στροφή

Άρθρο στην Εφημερίδα των Συντακτών
Συντάκτης: Γιώτα Πούλου

Οι αντιπολιτευτικές υπερβολές ή οι ιδεολογικές αγκυλώσεις της Νέας Δημοκρατίας, ή και τα δύο, δεσμεύουν σήμερα την κυβερνητική διαχείριση της προσφυγικής κρίσης και την έχουν οδηγήσει σε πλήρες αδιέξοδο. 

Η ξενοφοβία, η ανευθυνότητα και οι κοινωνικοί αυτοματισμοί που έχουν απελευθερωθεί στα νησιά του Αιγαίου μαζί με την κόπωση και τις ανυπέρβλητες δυσκολίες που αντιμετωπίζουν κοινωνικές δυνάμεις αλληλέγγυες στο δράμα των προσφύγων (όπως είδαμε στην πρόσφατη κινητοποίησή τους στο κέντρο της Αθήνας) δυσκολεύουν τη δυνατότητα εφαρμογής μιας πολιτικής σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο. Η κρίση εξελίσσεται με εκρηκτικές προεκτάσεις που βάζουν σε κίνδυνο την κοινωνική συνοχή.

Το αδιέξοδο προσφέρει όμως και μια ευκαιρία για ουσιαστική στροφή. Υπάρχει άλλο μοντέλο διαχείρισης του προσφυγικού, ανθρωπιστικό, αμοιβαία επωφελές για την κοινωνία και τους πρόσφυγες και, κυρίως, δοκιμασμένο και επιτυχημένο. Πρόκειται για το πρόγραμμα «Εστία» που το εφαρμόζει από το 2016 ο Δήμος Λεβαδέων μέσω της δημοτικής Επιχείρησης ΚΕΔΗΛ.

Είναι ένα πρόγραμμα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που υλοποιήθηκε μέσω της Υπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες, ένα πρόγραμμα φιλοξενίας σε διαμερίσματα, με ανθρώπινες συνθήκες ζωής, κοινωνική ενσωμάτωση και γόνιμη συνύπαρξη.

Αναγνωρίστηκε από όλους. Βραβεύτηκε με το χρυσό βραβείο στα Best City Awards 2018. Επισκέφθηκαν τη Λιβαδειά και εξήραν το πρόγραμμα διπλωματικές αποστολές, δημοσιογράφοι από τη χώρα μας και απ’ όλο τον κόσμο, εκπρόσωποι δήμων της χώρας, ο επίτροπος Δημήτρης Αβραμόπουλος, ο πρέσβης των ΗΠΑ Τζέφρι Πάιατ, ο Γερμανός δήμαρχος της Altena κ.ά.

Το πρόγραμμα είχε την υποστήριξη του υπουργείου Μεταναστευτικής Πολιτικής και ακολουθήθηκε από αρκετούς άλλους δήμους στη χώρα μας, με δημάρχους χωρίς πολιτική εγγύτητα με την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ. Στη Λιβαδειά εξακολουθεί να είναι καθολικά αποδεκτό και συνεχίζεται από τη νέα δημοτική αρχή.

Τι μας λέει το παράδειγμα της Λιβαδειάς; Πρώτα απ’ όλα διαψεύδει τα στερεότυπα που βραχυκυκλώνουν την πολιτική μας ζωή.

Πέτυχε την ενσωμάτωση των προσφύγων εξασφαλίζοντάς τους το πλαίσιο να ξαναρχίσουν τη ζωή τους, την κατεστραμμένη από τον πόλεμο με αρμονική και αμοιβαία επωφελή συνύπαρξη προσφύγων και δημοτών. Ολα τα παιδιά,

εμβολιασμένα, παρακολουθούν όλες τις σχολικές βαθμίδες. Ολοι οι φιλοξενούμενοί μας έγιναν φίλοι της πόλης και ευγνωμονούν την πατρίδα μας. Στη δεύτερη φάση, μέσω του ΔΟΜ προωθείται η ένταξη των επωφελούμενων της διεθνούς προστασίας στην ελληνική κοινωνία, με μαθήματα ελληνικής γλώσσας, στήριξη της στέγασης και απασχόλησης (πρόγραμμα HELIOS).

Τι απέδειξε: Οτι δεν αλλοιώθηκε ο πολιτισμός μας. Αντίθετα εμπλουτίστηκε. Οι πρόσφυγες συμμετέχουν στην καθημερινή ζωή, στις πολιτιστικές εκδηλώσεις της πόλης, κοινές δράσεις εθελοντισμού και σέβονται τις παραδόσεις μας. Δημιουργήθηκαν δεσμοί και φιλίες.

Απέδειξε λοιπόν ότι μπορεί να υπάρξει δικαιοσύνη και ανθρωπισμός χωρίς να απειλείται η ασφάλεια.

Τι κόστισε σε εθνικούς πόρους; Τίποτα, γιατί χρηματοδοτήθηκε εξ ολοκλήρου από την Ε.Ε. Αντίθετα η τοπική οικονομία ωφελήθηκε. Πάνω από 1,3 εκατ. ευρώ τον χρόνο ξοδεύονται στην τοπική αγορά, δημιουργήθηκαν 33 θέσεις εργασίας, ενοικιάστηκαν 80 κενά διαμερίσματα, κινήθηκε η εμπορική αγορά. Το ΚΤΕΛ Λιβαδειάς εξυγιάνθηκε οικονομικά με τη σημαντική αύξηση της επιβατικής κίνησης των προσφύγων.

Επιπλέον η διαχείριση του προγράμματος έκανε τον δήμο καλύτερο και πιο αποτελεσματικό στην οργάνωση των κοινωνικών του δομών.

Πώς το πέτυχε; Ο δήμος μπήκε μπροστά με προσήλωση στις αρχές της αλληλεγγύης, με συνεχή ενημέρωση και διάλογο, την κινητοποίηση του Δικτύου Αλληλεγγύης της πόλης, εθελοντών, εκπαιδευτικών και γιατρών. Απομονώθηκαν οι ξενοφοβικές φωνές κάποιων ακραίων, εξουδετερώθηκαν οι φόβοι πολλών ανυστερόβουλων δημοτών, αντιμετωπίστηκαν εν τη γενέσει τους τα κρούσματα παραβατικότητας μερικών προσφύγων με συνεχή διάλογο μαζί τους. Η «εμπιστοσύνη της τοπικής κοινωνίας» κατακτήθηκε με σχεδιασμό που προσαρμοζόταν στις ανάγκες του προγράμματος και με πολλή δουλειά.

Το πρόγραμμα «Εστία» του Δήμου Λεβαδέων αποτελεί ένα μοντέλο αξιόπιστης και δοκιμασμένης διαχείρισης της προσφυγικής κρίσης. Αν γίνει κατεύθυνση της εθνικής πολιτικής με ισοκατανομή των προσφύγων στους δήμους στην ενδοχώρα, θα ελαχιστοποιηθούν οι κραδασμοί σε μικρή κλίμακα και θα ωφεληθούν οι τοπικές κοινωνίες.

Αλλωστε και η Υπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ στην έκθεσή της στις 7 Φεβρουαρίου προτείνει «να ανακτηθεί η εμπιστοσύνη των τοπικών κοινωνιών μέσα από αποφασιστική και συντονισμένη κυβερνητική δράση, με την ισχυρή στήριξη της Ευρωπαϊκής Ενωσης».

Απαιτείται λοιπόν επειγόντως διάλογος, διακομματική συνεννόηση και εθνικός σχεδιασμός από το υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου σε συνεργασία με τους Διεθνείς Οργανισμούς (Ε.Ε., ΟΗΕ, ΔΟΜ). Αυτό δεν συμβιβάζεται όμως με την ξενοφοβική ατζέντα. Είναι η μόνη επιλογή που σέβεται τους κανόνες του Διεθνούς Δικαίου και μπορεί να βγάλει τη χώρα από τα αδιέξοδα.

Μπορείτε να δείτε το άρθρο και στην ιστοσελίδα της εφημερίδας πατώντας εδώ